مدیریت فناوری اطلاعات در هوشمندسازی مدارس

40,000 تومان

در مدارس معمولی، طرح درس معلم شامل مجموعه­ای از دستورالعمل­ها، برنامه­های درسی، پرسش‌های تمرینات اضافه، آزمون‌های کلاس و از قبيل آن می­شود. اما در مدارس چند رسانه­ای[1] علاوه­ براین موارد، معلم از مواد آموزشی چند رسانه­ای شامل؛ فیلم، عکس، صدا، اسلاید و مانند آن استفاده می­کند تا بهره‌وری و ماندگاری آموزش را ارتقاء بخشد. این قدم اول در راه حرکت به سمت مدارس هوشمند است.
دربارۀ تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر نظام آموزشی (و به‌ویژه مدارس) دو رویکرد متفاوت وجود دارد؛ برخی معتقدند، اثر فناوری­های جدید تدریجی است و صرفاً انتقال برنامۀ درسی سنتی را کارآمدتر می­سازد و در واقع، دسترسی به اطلاعات سریع­تر می­شود. رویکردی دیگر معتقد است ورود فناوری اطلاعات و ارتباطات به مدرسه­ها، هدف­ها و ابزارهای تعلیم و تربیت را به طور اساسی تغییر می­دهد. در این دیدگاه، فناوری اطلاعات بر مرزهای ساختاری نظام آموزش سنتی فائق می­آید]1[.
با این­که موارد بالا از دستاوردهای استفاده از فناوری اطلاعات است، با این­حال نباید تصور کنیم که ورود فناوری اطلاعات (در جلوه­های متفاوت اینترنت، رایانه، چندرسانه­ای و امثال آن) به تنهایی باعث انقلاب آموزشی می‌شود؛ اگر فرهنگ یاددهی-یادگیری در نظام آموزشی تحول نپذیرد، ورود فناوری­های اطلاعاتی نه تنها تحولی ایجاد نخواهد کرد؛ بلکه به تقویت سنت­های محافظه‌کارانۀ آموزشی منجر خواهدشد. بنابراین، تغییر در مدرسۀ سنتی به سوی مدرسه هوشمند، نیازمند تغییر در نظام آموزش و پرورش کشور می­باشد و هیچگاه راه­اندازی مدارس هوشمند میسر نخواهد شد؛ مگر اینکه ساختار نظام آموزش و پرورش تغییر یابد. این امر، دستِ‌کم، نیازمند برنامه‌ریزیِ بیست ساله می­باشد. این تغییر می­بایست قدم به قدم و با درایت و تفکر باشد.
قرن ۲۱ به سمتی می‌رود که بیشتر مشاغل به دانش و مهارت­های رایانه‌ای نیاز خواهند داشت. ورود به این عرصه، به نوع تازه‌ای از آموزش نیاز دارد که با آموزش سنتیِ کنونی هم‌خوانی ندارد. مدتی است برخی کشورهای جهان به تأسیس مدارس الکترونیکی یا مدارس هوشمند دست زده‌اند. در مدارس هوشمند، رایانه در چگونگیِ تدریس و ارزشیابی تأثیر می‌گذارد و برنامه‌های درسی را تا حدودی تغییر می‌دهد؛ ولی در عین حال کارکردهای اجتماعی مدارس بر جای خود باقی می‌ماند چون در روابط اجتماعی به دانش‌آموزان یاری می‌رساند. در این مدارس دانش‌آموزان می‌توانند با منابع علمی جهان و معلمان و بچه‌های مدارس دیگر ارتباط برقرار کنند.
مدرسۀ هوشمند، مدرسه‌ای فیزیکی است و کنترل و مدیریت آن، مبتنی­بر فناوری رایانه و شبکه انجام می‌گیرد و محتوای بیشتر دروس آن الکترونیکی و سیستم ارزشیابی و نظارت آن هوشمند است. در چنین مدرسه‌ای یک دانش‌آموز هوشمند، با صرف وقت بر روی موضوعات به شکل مستمر، منابع و قابلیت­های اجرایی خود را توسعه و تغییر می‌دهد و این نکته‌ای است که به مسئولان مدرسه اجازه می‌دهد تا باتوجه به تغییرات به وجود آمده و افزایش سطح اطلاعات دانش‌آموزان، آنها را برای دست‌یابی به اطلاعات جدید آماده نمایند. مدرسۀ هوشمند، مدرسه‌ای است که برای ایجاد محیط یاددهی-یادگیری و بهبود نظام مدیریتی مدرسه و تربیت دانش‌آموزان پژوهنده طراحی شده است]2[.
مدرسۀ هوشمند، مؤسسۀ آموزشی است که برای فرآیند یادگیری و بهبود مدیریت به صورت سیستمی نظام یافته بازسازی شده تا کودکان را برای عصر اطلاعات آماده سازد. دانش‌آموزان در مدرسۀ هوشمند نقش یاددهنده و یادگیرنده را برعهده دارند. در این مدرسه، برنامۀ درسی محدودکننده نیست و به دانش‌آموزان اجازه داده می‌شود تا فراتر از برنامه‌های درسی خود گام بردارند. در این مدرسه روش تدریس، دانش‌آموز محوری است. تأکید بر مهارت فکر کردن و فراهم ساختن محیط یاددهی-یادگیری از راهبردها و خط­مشی­های مدرسه هوشمند است.
آموزش رایج در مدارس کشور، یک آموزش سنتی و یا به عبارت دیگر آموزش فقط شنیداری می­باشد. حداکثر اقدام تصویری در خصوص موضوعات مورد آموزش، نصب بعضی پوسترهای رنگی بر روی تخته سیاه کلاس می­باشد. در روش دیداری-شنیداری سعی می­شود آموزش به کمک فیلم، پویانمایی، نماهنگ و امثال آن ارائه شود. در این روش ماندگاری مطلب، نزدیک به 20 سال می­باشد؛ در حالی که ماندگاری مطلب در روش شنیداری حداکثر 6 ماه است. در ضمن، در روش دیداری – شنیداری مطالب علمی در محیطی جذابتر و در مدت زمان کمتر قابل انتقال است]3[.
شکی نیست که فناوری اطلاعات عامل مهم تغییر است و این پدیدۀ نو ظهور، روند توسعه را پرشتاب کرده است. در غرب، توسعه و فناوری، همگام با یکدیگر رشد یافته‏اند. به همین دلیل، مشکلاتی که دامن­گیر کشورهای جهان سوم است، برای آنها وجود ندارد. فناوری به سرعت متحول می‏شود؛ ولی تغییر در نهادهای اجتماعی به کندی صورت می‏گیرد و نتیجۀ این امر، ایجاد فاصله میان نظام‏های جامعه می‏باشد. در صورت پذیرش فناوری، باید دگرگونی ابعاد جامعه را نیز بپذیریم. البته باید خاطر نشان کرد که این دگرگونی‏ها نیاز به مدیریت دارد؛ یعنی فناوری یک عامل اصلی در تولید و توسعۀ اقتصادی و توسعۀ فناوری یک هدف استراتژیک به شمار می‏آید و این هر دو بر هم اثر گذارند و نیازمند تلاش در ایجاد تناسب میان این دو ویژگی مهم هستند. از این رو، تحول باورهای اجتماعی و فرهنگی در راستای تلاش برای توسعۀ فناوری، ضرورتاً در تناقض با حفظ شئون علمی و عقیدتی یک جامعه نیست.
راه حلی که در استراتژی توسعۀ فناوری می‏توان ارائه نمود، ترکیب فناوری‏های وارداتی و سنتی است؛ یعنی فناوری‏های وارداتی جذب، و با شرایط فناوری ملی تلفیق شوند. بنابراین، توسعۀ فناوری سنتی و در حقیقت جمع کردن مزایای فناوری مدرن به عنوان حاصل دانش پیشرفته‏تر بشری و فناوری سنتی به عنوان تجربیات نسل‏های گذشته، می‏باشد]4[.
محیط یادگیری الکترونیکی، همیشه در دسترس است و می‌توان از هر مکانی بهره برد و این مزیت، مسألۀ زمان و صرف هزینۀ رفت آمد را برای آموزش حل کرده است. چرا که در دنیای اطلاعاتی امروز، زمان، اهمیت فراوانی دارد و فرد باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن به کسب اطلاعات و دانش مورد نیازخود بپردازد؛  بنابراین کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در امر یادگیری، این فرایند را آسان می­کند. به دلیل اینکه در محیط یادگیری الکترونیکی، امکان تبادل اطلاعات و تعامل یادگیرندگان با هم و با یاد دهنده در سطح بسیار بالایی است، یادگیری جذاب‌تر است و فرد ارزش آن چیزی را که یاد می­گیرد می­داند. چرا که منطبق با نیازهای اطلاعاتی اوست.

توضیحات

امروزه، مهمترين دغدغۀ‌ نظام آموزشی و پرورشی يك كشور، ايجاد بستری مناسب، برای رشد و تعالی سرمايه‌های فكری در جامعۀ ‏اطلاعاتی و دانايی ‌محور است. برای آنكه همۀ گروه‌های اجتماعی قادر باشند به طور مؤثر در چنين جامعه‌ای مشاركت داشته باشند، ‏بايد يادگيری پيوسته، خلاقيت، نوآوری و نيز مشاركت فعال و سازندۀ اجتماعی را بياموزند. تحقق اين امر، مستلزم تعريف نوینی از ‏نقش و كاركرد مدارس به عنوان اصلی‌‌ترين نهادهای آموزشی در جامعه است.‏ همچنین جهان کنونی به سمتی حرکت می­کند که بیشتر مشاغل به دانش و مهارت‌های رایانه‌ای نیاز دارد. روش سنتی که هم اکنون در مدارس ما استفاده می­شود راه مناسبی برای هم‌خوانی با این جریان نیست.

در حال حاضر، نظام آموزشی به مدرسه‌ا‌ی نياز دارد كه با بهره‌گيری از فناوری‌ اطلاعات و ارتباطات، امکان يادگيری پيوسته را فراهم ‏نموده و فرصت‌های نوينی را در اختيار افراد برای تجربه‌ زندگی در جامعه‌ اطلاعاتی قرار ‌دهد، به­گونه‌ای كه اين فن‌آوري، نه به عنوان ابزار؛ ‏بلکه در قالب زیرساخت توانمند‌ساز برای تعليم و آموزش حرفه‌ای محسوب ‌‌شود.‏ به­كارگيری گستردۀ‌ فناوری‌ اطلاعات و ارتباطات در فرايند آموزش و پرورش، همزمان با تحول در رويكردهای آموزشی درجهان، زمينۀ شكل‌گيری مدارس هوشمند ‏را فراهم آورده است و اصول بنیادی شکل­گیری این مدارس در نظام آموزشی کنونی ما به­طور کلی در فصل سوم- مدارس هوشمند از نگاه فاوا ( سند راهبردی آموزش و پرورش) – مورد اقتباس و استخراج قرار گرفته است.

اين مدارس از جمله نيازمندی‌های كليدی جوامع دانش‌بنيان هستند و رويكردهای توسعه‌ مهارت‌های دانشی و ‏كارآفرينی دانش‌آموزان را دنبال می­کنند. در اين مدارس‌، فرايندهای یاددهی – يادگيری تقويت شده و محيط تعاملی يكپارچه برای ارتقای ‏مهارت‌های كليدی دانش‌آموزان با تكيه بر فعاليت‌های گروهی، در عصر دانايی محور فراهم می‌شود.

مدرسه هوشمند مدرسه‌اي فيزيكي است؛ كنترل و مديريت آن مبتني بر فن‌آوري رایانه و شبكه انجام مي‌گيرد و محتواي اكثر دروس، الكترونيكي، و سيستم ارزشيابي و نظارت آن هوشمند است. در چنين مدرسه‌اي يك دانش‌آموز هوشمند، با صرف وقت بر روي موضوعات به شكل مستمر، منابع و قابليت­هاي اجرايي خود را توسعه و تغيير مي‌دهد و اين نكته‌اي است كه به مسئولان مدرسه اجازه مي‌دهد تا باتوجه به تغييرات به وجود آمده و افزايش سطح اطلاعات دانش‌آموزان، آنها را براي اخذ اطلاعات جديد آماده نمايند.

برنامه پنجم توسعه: در بند الف ماده 19 برنامه پنجم توسعه کشور آمده است: دولت موظف است تا پایان برنامه، فن­آوری اطلاعات و ارتباطات را در کلیه فرآیندها جهت تحقق عدالت آموزشی و تسهیل فرآیندهای موجود و ارائه برنامه­های آموزشی و دروس دوره های تحصیلی به صورت الکترونیکی به­کار گیرد. وزارت آموزش و پرورش نیز موظف است تا پایان برنامه، آموزش از راه دور و رسانه­ای را به­منظور تضمین دسترسی به فرصت­های عادلانه آموزشی تحقق ببخشد.

سند توسعه فاوای وزارت آموزش پرورش: توانمندسازی و تحول آفرینی در نظام آموزشی دستیابی به اهداف یادگیری و تاکید بر نقش و جایگاه معلم و عدالت آموزشی و حفظ و تقویت ارزش­های اخلاقی و فرهنگی جهت فراهم آوردن محیط یاددهی-یادگیری مبتنی بر فن­آوری اطلاعات و ارتباطات در نظام آموزش و پرورش است.

سند راهبردی نظام جامع فن­آوری اطلاعات کشور: در این سند موارد زیر جهت بکارگیری فن­آوری اطلاعات و ارتباطات آمده است:

  • تسهیل آموزش­های رسمی مبتنی بر فن­آوری اطلاعات در مدارس با گسترش شبکه اینترنت و هوشمندسازی مدارس
  • تقویت سیستم آموزش مبتنی بر فن­آوری اطلاعات بین دبیرستان­های کوچک و بزرگ و دانشکده­ها.

نقشه جامع علمی کشور: در این سند توسعه نظام آموزش الکترونیک و زیرساخت­های فن­آوری اطلاعات و ارتباطات در حوزه آموزش عالی و آموزش و پرورش و تربیت و توانمندسازی دانش­آموزان در شئون دینی، خانوادگی، اجتماعی، زیستی و بدنی، هنری، حرفه­ای، علمی و فن­آوری برای ورود به عرصه­های مختلف زندگی و جامعه و پرهیز از جهت­گیری محض دوره آموزش عمومی به سمت آموزش عالی است و با رصد دائمی شرایط محیطی جهت پاسخ­گویی پیوسته و پویای آموزش و پرورش به نیازهای حال و آینده جامعه است.

لذا کتاب حاضر در راستای تحقق الویت های آموزش و پرورش در نقشه جامع علمی کشور تالیف شده است. با توجه به اهمیت این موضوع، در پژوهش حاضر به مطالعه و بررسی ضرورت و تأثیر هوشمندسازی مدارس (کلاس درس) در تعمیق و سرعت یادگیری دانش آموزان پرداخته شده است. همچنین در ادامه با بیان تعاریف و ویژگی­های مدارس هوشمند، به مرور تفاوت­های این نوع مدارس با مدارس سنتی، دلایل ایجاد و زیرساخت‌های لازم برای تأسیس این مدارس و نیز نحوۀ ارزیابی دانش‌آموزان پرداخته، مزایا و موانع مهم پیش روی این مدارس را به تفصیل بررسی می‌نماییم.

 

فهرست

مقدمه  أ‌

فصل اول: مدیریت دانش و فناوری اطلاعات در سازمان‌های آموزشی………………………… 1

1-1- مقدمه  1

1-2-   فن‌آوري اطلاعات IT  چيست؟  5

1-3-   مديريت دانش در آيينۀ فن‌آوري   6

1-4-   نقش تكنولوژي اطلاعات در مديريت دانش    6

5-1-مزایای به كارگيري فن‌آوري اطلاعات در آموزش مدارس    10

1-6- نتیجه‌گیری   13

فصل دوم: طرح تعالی مدارس سنتی به سمت مدارس هوشمند…………………………………. 15

1-2- مقدمه  15

2-2-  تعریف احساس تعلق به مدرسه  17

2-3-   عوامل موثر بر احساس تعلق به مدرسه  18

2-4- طرح تعالی مدیریت مدرسه به سمت مدارس هوشمند  22

2-5-  ملزومات تبدیل کلاس درس سنتی به هوشمند  27

2-6-  مقایسۀ مدارس سنتی و مدارس مجازی با مدارس هوشمند  28

2-7- نتیجه‌گیری   34

فصل سوم: مدارس هوشمند از نگاه فاوا…………………………………………………………………… 37

1-3- مقدمه  37

2-3-   پيشينۀ هوشمند‌سازي مدارس    39

3-3-  چشم انداز تحول بنیادی “مدرسه هوشمند”  42

3-4- ساز و كار اجرايي هوشمند‌سازي مدارس    49

5-3- پیاده‌سازی هوشمند‌سازي  مدارس    58

6-3-  نتیجه‌گیری   61

فصل چهارم: هوشمندسازی مدارس………………………………………………………………………… 63

1-4- مقدمه  63

2-4- تعريف مفهومی مدرسۀ هوشمند  64

3-4- مدرسۀ هوشمند، يك ضرورت   67

4-4-  مهم‌ترين اهداف مدارس هوشمند  73

5-4- اصول یادگیری در مدارس هوشمند  73

6-4- اصول  مدارس هوشمند  75

7-4- ویژگیهای برنامۀ درسی در مدارس هوشمند  75

8-4- چگونگی تدریس معلم در مدارس هوشمند  76

9-4-تاثیر هوشمندسازی کلاس در تعمیق و سرعت یادگیری دانش‌آموزان  79

10-4-  اركان مدرسۀ هوشمند  81

11-4- اجزا و تجهیزات موردنیاز مدرسۀ هوشمند(سخت افزار و نرم افزار) 94

12-4- نيازهاي مدارس چندرسانهاي   112

13-4- پیش ‌نیازها و امکانات موردنیاز جهت اجرای مدارس هوشمند  115

14-4-  راه‌کارهای ایجاد مدارس هوشمند  118

4-16- راهبردهای توسعۀ مدارس هوشمند  123

17-4-  هوشمندسازی مدارس چه زمانی مفید خواهد بود؟  125

18-4-  مزایای استفاده از مدارس هوشمند  126

19-4-  موانع موجود در به‌کارگیری مؤثر تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات در نظامهای آموزشی و توسعۀ مدارس هوشمند  127

20-4- چالشهاوموانع پيش روي مدارس مجری طرح هوشمندسازی در ایران  129

21-4- مسیر هوشمندسازی مدارس در ایران  130

22-4-  مراحل هوشمندسازی مدارس در ایران: 131

23-4-  ارزشیابی در مدارس هوشمند  133

24-4- ملاک‌های ارزیابی عملکرد میزان موفقیت در هوشمند‌سازی مدارس    133

25-4- خلاقیت و هوشمندسازی   134

26-4-  ارتباطات اجتماعی و هوشمندسازی   136

27-4- مدرسۀ هوشمند پنجره‌ای به سوی کشف ناشناخته‌ها 136

4-28- پشتيباني از مدارس هوشمند  139

4-29- نتیجه‌گیری   144

فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات…………………………………………………………………… 145

5-1- چرا بايد انديشيدن را ياد داد؟  145

5-2-یافته‌های پژوهش    146

5-3-پيشنهادات   147

5-4- جمعبندی و نتیجه‌گیری   148

منابع  161

پیوست…………………………………………………………………………………………………………………………… 167

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “مدیریت فناوری اطلاعات در هوشمندسازی مدارس”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “مدیریت فناوری اطلاعات در هوشمندسازی مدارس”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *